Thực trạng diêm dân đang bỏ ruộng vì muối đắng?

Trước khi đi tìm lời giải cho câu hỏi vì sao chúng ta cần bảo tồn nghề làm muối tại Việt Nam?, chúng ta cần nhìn thẳng vào thực tế của ngành muối hiện nay. Theo báo cáo từ Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển Nông thôn, Việt Nam vẫn phải nhập khẩu từ 400.000 đến 600.000 tấn muối mỗi năm để phục vụ nhu cầu công nghiệp hóa chất và y tế, do muối nội địa chưa đáp ứng đủ tiêu chuẩn về độ tinh khiết hóa học quy mô lớn.
Tuy nhiên, mối đe dọa thực sự đối với diêm dân (người làm muối) đến từ sự cạnh tranh về giá. Muối công nghiệp nhập khẩu giá rẻ đang chèn ép muối thủ công. Tại các vựa muối truyền thống, câu nói được mùa mất giá, được giá mất mùa khiến thu nhập của diêm dân bấp bênh. Nhiều cánh đồng muối tại Thái Bình hay Bến Tre đã bị bỏ hoang hoặc chuyển đổi sang nuôi trồng thủy sản, làm đứt gãy sự trao truyền kinh nghiệm của một nghề đã tồn tại hàng trăm năm.
Sự biến mất của các làng nghề không chỉ là mất đi một nguồn cung gia vị, mà là sự đứt gãy của một hệ sinh thái văn hóa và kỹ thuật làm muối độc bản mà thế giới đang khao khát tìm lại.

4 giá trị cốt lõi phải bảo tồn nghề muối truyền thống

Giá trị văn hóa và lịch sử

• Tín ngưỡng thờ Bà Chúa Muối: Tại lễ hội nghề Muối Việt Nam - Bạc Liêu 2025, hình ảnh kiệu Bà Chúa Muối được rước từ Thái Bình vào Nam đã khẳng định sự kết nối tâm linh bền chặt. Tín ngưỡng này tôn vinh vai trò của người phụ nữ và lòng biết ơn đối với mẹ thiên nhiên.
• Danh hiệu Di sản: Nghề làm muối ở Bạc Liêu và nghề làm muối phơi cát ở Thụy Hải (Thái Bình) đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Đây là minh chứng cho thấy kỹ thuật làm muối của người Việt có giá trị lịch sử toàn cầu cần được bảo vệ.

Giá trị ẩm thực và sức khỏe

• Sự phức tạp của khoáng chất: Muối tinh luyện công nghiệp thường chỉ còn lại 99.9% Natri Clorua (NaCl) và các chất chống vón cục. Ngược lại, muối biển tự nhiên Việt Nam (như muối Đề Gi, Sa Huỳnh) giữ lại được tạp chất quý là hơn 60 vi khoáng tự nhiên như Magie (Mg), Canxi (Ca), Kali (K), Kẽm (Zn). Magie: Giúp thư giãn thần kinh, giảm stress. Kali: Cân bằng điện giải, hỗ trợ tim mạch.
• Hương vị vùng miền

- Muối phơi cát (Miền Bắc & Bắc Trung Bộ - Đề Gi): Nhờ quy trình lọc nước biển qua lớp cát mịn và phơi trên nền đất pha cát, muối hấp thụ khoáng chất từ đất, tạo nên vị mặn dịu và hậu ngọt độc đáo. Đây là bí quyết làm nên vị ngon của các món muối dưa, cà hay nước mắm truyền thống.
- Muối phơi nước (Miền Nam - Bạc Liêu): Hạt muối to, rắn rỏi, vị mặn mòi đậm đà của nắng gió phương Nam.

Giá trị kinh tế và sinh kế

Bảo tồn nghề muối là bảo vệ sinh kế cho hơn 21.000 hộ diêm dân ven biển. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu, việc tự chủ nguồn muối thực phẩm chất lượng cao là một phần của an ninh lương thực quốc gia. Chúng ta không thể phụ thuộc hoàn toàn vào nguồn muối nhập khẩu cho bữa ăn hàng ngày của người Việt.

Giá trị môi trường và hệ sinh thái

Đồng muối hoạt động như một vùng đệm sinh thái tự nhiên. Quy trình sản xuất muối thủ công dựa hoàn toàn vào năng lượng mặt trời và gió, không phát thải carbon như các nhà máy sản xuất muối mỏ công nghiệp. Bảo vệ đồng muối cũng là bảo vệ các vùng đất ngập nước ven biển, nơi cư trú của nhiều loài chim di cư và hệ sinh vật phù du.

Giải pháp bảo tồn cho nghề làm muối tại Việt Nam

Mô hình muối + du lịch

• Du khách trải nghiệm một ngày làm diêm dân: Cào muối, gánh muối dưới bình minh.
• Check-in tại những tấm gương khổng lồ phản chiếu bầu trời.
• Mua sắm các sản phẩm OCOP từ muối ngay tại ruộng.

Nâng tầm giá trị: từ gia vị đến quà tặng sức khỏe

• Muối hầm thực dưỡng: Muối hạt Đề Gi được nung trong nồi đất sét nhiều giờ để loại bỏ tính âm, giúp hạt muối mịn như bột, vị mặn êm, tốt cho người ăn kiêng và thực dưỡng.
• Hoa muối: Những tinh thể muối nổi trên mặt nước, được thu hoạch thủ công, có giá trị cao gấp 10-20 lần muối thường, dùng cho ẩm thực cao cấp.
• Muối dược liệu & Spa: Muối ngâm chân thảo dược (kết hợp gừng, ngải cứu) giúp đả thông kinh mạch, trị mất ngủ và đau xương khớp cho người già.

Ứng dụng công nghệ và minh bạch nguồn gốc

• Công nghệ trải bạt HDPE: Thay thế nền đất nện truyền thống bằng bạt sinh học giúp loại bỏ tạp chất bùn đất, tạo ra hạt muối trắng tinh khiết mà vẫn giữ được khoáng chất.
• Kiểm soát vi nhựa: Lý Phong áp dụng quy trình lọc nước biển đầu vào nghiêm ngặt tại vùng biển Đề Gi (nơi có dòng hải lưu sạch) để giảm thiểu nguy cơ nhiễm vi nhựa – một vấn nạn toàn cầu.

Vai trò của người tiêu dùng trong việc bảo tồn nghề làm muối tại Việt Nam

• Ưu tiên dùng muối biển tự nhiên/muối hầm: Thay vì dùng bột canh hay hạt nêm công nghiệp chứa nhiều chất điều vị, hãy quay lại với muối biển giàu khoáng.
• Chấp nhận mức giá công bằng: Muối thủ công là kết tinh của mồ hôi và nắng gió, năng suất thấp hơn nhiều so với muối mỏ công nghiệp. Mức giá cao hơn là sự chi trả xứng đáng cho sức khỏe và công sức của diêm dân.
• Lan tỏa câu chuyện: Chia sẻ niềm tự hào về muối Đề Gi, muối Bạc Liêu đến bạn bè quốc tế.

Muối Đề Gi tại Lý Phong

Giới thiệu về muối Đề Gi Lý Phong

• Vị ngon khác biệt: Khác với vị mặn chát của muối công nghiệp, muối Đề Gi có vị mặn dịu - hậu ngọt đặc trưng. Điều này có được là do cấu trúc đất pha cát giúp lọc nước biển tinh khiết hơn, giữ lại được các ion Magie (Mg++) và Canxi (Ca++) tạo nên vị ngọt hậu (Umami) tự nhiên.
• Chuẩn mực kiểm soát nghiêm ngặt từ Lý Phong: Từ nguồn nguyên liệu thô quý giá đó, Lý Phong áp dụng quy trình kiểm soát nghiêm ngặt. Lý Phong chỉ thu hoạch những mẻ muối kết tinh trên nền bạt sạch, loại bỏ hoàn toàn bùn đất, tạp chất, mang đến sản phẩm Muối Hột và Muối Nhuyễn trắng trong, rắn rỏi, giàu năng lượng Dương.

Liên hệ Lý Phong để nhận báo giá và chính sách sỉ

Lý Phong hiện là kho sỉ cung cấp muối nhuyễn và muối hột Đề Gi sạch và giàu khoáng, phù hợp cho các cửa hàng thực phẩm sạch, đại lý và đơn vị phân phối đang phục vụ nhóm khách hàng quan tâm đến sức khỏe, cần kiểm soát cân nặng và ăn uống lành mạnh.
Liên hệ Lý Phong để nhận báo giá sỉ và các chính sách hỗ trợ tại:
🌐 Website: www.lyphong.vn
☎ Hotline / Zalo sỉ: 0932 186 600
📧 Email: sales@lyphong.vn
📝 Form liên hệ: https://lyphong.vn/lien-he.html
Chương trình đặc biệt: Thịnh vượng khởi đầu - Tăng trưởng bền lâu Chào đón năm 2026, Lý Phong triển khai gói ưu đãi độc quyền dành cho đối tác mới:

• Chiết khấu lên đến 30% ngay từ đơn hàng đầu tiên.
• Không giới hạn giá trị tối thiểu khi đặt đơn hàng đầu tiên – Giảm áp lực tồn kho cho đại lý khởi nghiệp.
• Hỗ trợ mẫu thử 100% miễn phí, để các đại lý có thể trải nghiệm trực tiếp chất lượng vượt trội của sản phẩm và tự tin giới thiệu đến khách hàng.